E-Ticaret Muhasebesi

E-ticaret muhasebesi; internet sitesi, pazaryeri, sosyal medya ve diğer dijital satış kanallarından oluşan siparişlerin muhasebe kayıtlarıyla uyumlu biçimde takip edilmesini kapsar. Satış faturaları, pazaryeri komisyonları, kargo giderleri, iadeler, ödeme kuruluşu kesintileri, stok hareketleri ve banka tahsilatları aynı çalışma düzeni içinde değerlendirilir.

E-ticaret işletmelerinde yalnızca aylık satış toplamının muhasebeleştirilmesi yeterli değildir. Siparişin oluştuğu tarih, faturanın düzenlenmesi, ürünün iade edilmesi, pazaryerinin yaptığı kesintiler ve işletmenin hesabına geçen net tutar arasında farklar bulunabilir. Bu nedenle satış kanalları ile muhasebe kayıtları arasında düzenli mutabakat yapılması gerekir.

SMMM Özgür Karadaş; e-ticarete yeni başlayacak girişimcilere ve hâlihazırda internetten satış yapan işletmelere şirket kuruluşu, e-belge düzeni, vergi, pazaryeri mutabakatı ve devam eden muhasebe süreçlerinde destek sunmaktadır. İstanbul’daki işletmelerle yüz yüze görüşme yapılabilir; dijital belge paylaşımına uygun işletmelerle Türkiye’nin farklı şehirlerinden düzenli çalışma sistemi kurulabilir.

E-Ticaret Muhasebesi Neleri Kapsar?

Hizmet kapsamı; işletmenin şirket türüne, ürün grubuna, satış yaptığı platformlara, aylık işlem hacmine, çalışan ve depo yapısına göre belirlenir. Tek pazaryerinde satış yapan küçük bir işletmeyle kendi internet sitesi, birden fazla pazaryeri, fiziksel mağaza ve yurt dışı satış kanallarını birlikte kullanan bir şirketin muhasebe ihtiyacı aynı değildir.

Satış Faturaları ve E-Belge Düzeni

Siparişlerin zamanında ve doğru bilgilerle belgelendirilmesi e-ticaret muhasebesinin temelidir. Alıcının e-fatura kullanıcısı olup olmadığı, satışın nihai tüketiciye veya işletmeye yapılması, ürünün teslim ve iade durumu ile kullanılan entegratörün işleyişi dikkate alınarak e-fatura veya e-arşiv fatura düzeni oluşturulur.

Elektronik belge yükümlülükleri ve geçiş takvimi işletmenin defter türüne, cirosuna ve faaliyet yapısına göre değişebilir. Güncel kapsamın işletmeniz açısından değerlendirilmesi için e-fatura ve e-defter danışmanlığı sayfasını inceleyebilirsiniz.

Pazaryeri Komisyonları ve Hizmet Bedelleri

Trendyol, Hepsiburada, Amazon, N11, ÇiçekSepeti ve benzeri platformlar; komisyon, kargo, reklam, hizmet, kampanya katılımı ve farklı adlar altında kesintiler uygulayabilir. Bu tutarların satış geliriyle karıştırılmadan, platformun düzenlediği faturalar ve hakediş raporlarıyla birlikte kayıt altına alınması gerekir.

Pazaryeri panelindeki “net ödeme” tutarı işletmenin satış hasılatını tek başına göstermez. Brüt satış, KDV, komisyon, iade ve diğer kesintiler ayrıştırılarak banka hesabına aktarılan tutarla karşılaştırılır.

Pazaryeri Ödemelerinde Yüzde 1 Vergi Tevkifatı

Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına yaptıkları belirli ödemelerde 1 Ocak 2025’ten itibaren vergi tevkifatı uygulanmaktadır. Güncel oran yüzde 1’dir. Kesilen tutarların platform raporları, muhasebe kayıtları ve yıllık vergi hesaplarıyla uyumlu takip edilmesi; şartları kapsamında mahsup süreçlerinin kontrol edilmesi gerekir.

Tevkifat, komisyon kesintisinden farklı bir vergi işlemidir. Pazaryerinden gelen mutabakat ve kesinti belgelerinin dönemsel olarak kontrol edilmemesi, işletmenin mahsup edebileceği tutarların eksik izlenmesine neden olabilir.

İade, İptal ve Değişim İşlemleri

E-ticarette satış kadar iade işlemleri de muhasebe düzeninin önemli bir parçasıdır. Sipariş iptali, ürün iadesi, kısmi iade, değişim, kargo bedelinin müşteriye veya satıcıya yansıtılması ve pazaryeri tarafından yapılan düzeltmeler ayrı ayrı değerlendirilir.

İade edilen ürünün stoğa geri alınması, faturanın doğru yöntemle düzeltilmesi ve ödeme kuruluşundan dönen tutarın banka hareketleriyle eşleştirilmesi gerekir. İade süreci yalnızca satış panelinde “iptal” durumuna getirilerek tamamlanmış sayılmaz.

Banka ve Ödeme Kuruluşu Mutabakatı

Kredi kartı, havale, sanal POS, ödeme kuruluşu, kapıda ödeme ve pazaryeri hakedişleri farklı tarihlerde işletme hesabına geçebilir. Komisyon, bloke süresi, erken ödeme kesintisi ve iade nedeniyle sipariş tutarı ile tahsilat tutarı arasında fark oluşabilir.

Banka hesapları, sanal POS raporları, ödeme kuruluşu ekstreleri ve satış kayıtları düzenli karşılaştırılarak açıklanamayan farkların erken dönemde belirlenmesi amaçlanır.

Stok ve Maliyet Takibi

Ürün bazlı stok miktarı, alış maliyeti, satış fiyatı ve kârlılık takibi e-ticaret işletmesinin gerçek mali sonucunu görebilmesi açısından önemlidir. Depoya giren ürünler, müşteriye gönderilen siparişler, iadeler, hasarlı ürünler, promosyonlar ve sayım farkları kayıtlarla uyumlu olmalıdır.

Birden fazla depo veya pazaryeri kullanılıyorsa stok entegrasyonunun ve muhasebe kayıtlarının aynı ürün kodları üzerinden ilerlemesi kontrol sürecini kolaylaştırır.

Reklam, Kargo, Yazılım ve Diğer Giderler

E-ticaret faaliyetinde ürün maliyetinin yanında reklam, kargo, paketleme, entegrasyon, yazılım, hosting, alan adı, fotoğraf, ajans, depolama ve ödeme sistemi giderleri oluşabilir. Bu harcamaların işletme faaliyetiyle ilişkisi, belge düzeni ve varsa kişisel kullanım payı değerlendirilerek muhasebe kayıtlarına alınır.

Meta, Google veya yurt dışındaki diğer dijital hizmet sağlayıcılardan alınan reklam ve yazılım hizmetleri; KDV, stopaj, fatura ve ödeme yöntemi açısından ayrıca incelenebilir.

E-Ticarete Başlarken Şirket Kurmak Gerekir mi?

İnternet üzerinden düzenli biçimde ürün veya hizmet satışı yapılması ticari faaliyet oluşturabilir. Bu durumda vergi mükellefiyetinin kurulması, satışların belgelendirilmesi ve muhasebe kayıtlarının tutulması gerekir. Arızi bir satış ile süreklilik, organizasyon ve kazanç amacı taşıyan e-ticaret faaliyeti aynı şekilde değerlendirilmez.

Başlangıç aşamasında şahıs işletmesi veya limited şirket seçenekleri; tahmini ciro, kâr marjı, iş riski, ortaklık planı, çalışan sayısı ve büyüme hedeflerine göre karşılaştırılmalıdır.

• Düşük veya orta işlem hacmiyle tek başına başlayacak girişimciler için şahıs işletmesi değerlendirilebilir.
• Ortaklık, yatırım, yüksek iş hacmi veya daha kurumsal bir yapı planlanıyorsa limited şirket seçeneği incelenebilir.
• Faaliyet kodları, satılacak ürünlerin tamamını ve satış modelini karşılayacak biçimde belirlenmelidir.
• Home office, sanal ofis, depo veya fiziksel mağaza tercihlerinin vergi ve ruhsat sonuçları kuruluş öncesinde kontrol edilmelidir.

Kuruluş seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için şahıs şirketi kuruluşu ve limited şirket kuruluşu sayfalarını inceleyebilirsiniz.

Pazaryeri Muhasebesi Nasıl Takip Edilir?

Pazaryeri muhasebesinde amaç yalnızca platformdan alınan satış raporunu kaydetmek değildir. Siparişler, faturalar, iadeler, komisyon faturaları, tevkifatlar, kargo giderleri, kampanya kesintileri ve banka hakedişleri aynı dönem için karşılaştırılır.

Sağlıklı bir pazaryeri mutabakatında genel olarak şu kontroller yapılır:

• Sipariş raporundaki satışlarla düzenlenen faturaların eşleşmesi,
• İptal ve iadelerin satış kayıtlarından doğru biçimde düşülmesi,
• Komisyon ve hizmet faturalarının döneminde kaydedilmesi,
• Pazaryeri tarafından kesilen yüzde 1 tevkifatın izlenmesi,
• Kargo ve kampanya katılım bedellerinin kontrol edilmesi,
• Hakediş raporuyla banka hesabına geçen net tutarın eşleşmesi,
• Açıkta kalan veya sonraki döneme devreden tutarların açıklanması.

Birden fazla pazaryerinde satış yapılması halinde her platform için aynı veri formatının kullanılmaması işleri zorlaştırabilir. Belge paylaşım takvimi ve rapor formatı baştan belirlenerek kontrol süresi azaltılabilir.

Kendi İnternet Sitesinden Satış Yapanlar İçin Muhasebe

Kendi e-ticaret sitesinden satış yapan işletmeler, pazaryeri panelinin hazır raporları yerine sipariş altyapısı, sanal POS, banka ve kargo verilerini kendileri bir araya getirmek zorundadır. Bu nedenle kullanılan yazılımın fatura entegrasyonu, sipariş numarası, ödeme durumu ve iade kayıtları açısından düzenli veri üretmesi önemlidir.

İş modeline göre ETBİS kayıt ve bildirim yükümlülüğü, mesafeli satış süreçleri, ödeme kuruluşu sözleşmeleri ve ticari elektronik ileti izinleri ayrıca değerlendirilmelidir. Muhasebe hizmeti hukuki metinlerin hazırlanmasının yerine geçmez; ancak satış, tahsilat ve belge düzeninin mali kayıtlarla uyumlu yürütülmesini destekler.

E-İhracat ve Yurt Dışı Satış Muhasebesi

Yurt dışına ürün satışı yapan işletmelerde fatura, gümrük, kargo, döviz tahsilatı, komisyon ve KDV süreçleri yurt içi satışlardan farklı değerlendirilir. Satışın mikro ihracat, klasik ihracat, yurt dışı pazaryeri deposu veya farklı bir modelle yapılması belge düzenini etkileyebilir.

E-ihracat sürecinde aşağıdaki kayıtların birbiriyle uyumlu olması gerekir:

• Yurt dışı müşteriye veya platforma düzenlenen satış faturası,
• Gümrük beyannamesi veya Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi,
• Kargo ve lojistik belgeleri,
• Yurt dışı pazaryeri komisyon faturaları,
• Döviz veya Türk lirası banka tahsilatları,
• İade edilen veya gümrükten dönen ürünlerin kayıtları,
• KDV istisnası ve varsa iade dosyasında kullanılacak belgeler.

Ürün, ülke ve satış modeline göre gümrük ve vergi uygulamaları değişebileceğinden süreç satışa başlamadan önce değerlendirilmelidir.

E-İhracat Sürecini Görüşün

E-Ticaret İşletmeleri Hangi Belgeleri Muhasebeye İletmelidir?

Belge akışı satış kanalına göre değişmekle birlikte aşağıdaki kayıtların düzenli paylaşılması gerekebilir:

• Satış faturaları ve günlük veya aylık sipariş raporları,
• İade, iptal ve değişim raporları,
• Pazaryeri komisyon ve hizmet faturaları,
• Pazaryeri hakediş ve tevkifat raporları,
• Banka, sanal POS ve ödeme kuruluşu ekstreleri,
• Kargo ve lojistik faturaları,
• Ürün alış faturaları ve ithalat belgeleri,
• Reklam, yazılım, entegrasyon ve depolama faturaları,
• Stok sayım ve depo transfer kayıtları,
• Yurt dışı satışlarda gümrük ve tahsilat belgeleri.

Belgelerin yalnızca beyanname döneminde toplu olarak gönderilmesi yerine aylık bir paylaşım takvimi oluşturulması, eksik ve mükerrer kayıtların daha erken tespit edilmesini sağlar.

E-Ticaret Muhasebe Süreci Nasıl İlerler?

1. İş Modeli ve Satış Kanalları Analiz Edilir

Ürün grupları, pazaryerleri, internet sitesi, ödeme yöntemleri, depo yapısı, yurt dışı satışlar ve tahmini işlem hacmi değerlendirilir.

2. Şirket ve Vergi Yapısı Kontrol Edilir

Şirket türü, faaliyet kodları, vergi mükellefiyetleri, e-belge kullanımı ve satış modeline özgü yükümlülükler incelenir.

3. Belge ve Veri Akışı Kurulur

Pazaryeri raporlarının, faturaların, banka hareketlerinin ve gider belgelerinin hangi tarihlerde, hangi formatta paylaşılacağı belirlenir.

4. Aylık Mutabakat ve Muhasebe Kayıtları Yapılır

Satış, iade, komisyon, tevkifat, tahsilat ve giderler karşılaştırılarak muhasebe kayıtlarına alınır. Açıklanamayan farklar için işletmeden ek bilgi veya belge istenir.

5. Beyanname ve Mali Bilgilendirme Süreci Yürütülür

İşletmenin mükellefiyetine göre beyannameler hazırlanır, tahakkuk ve ödeme bilgileri paylaşılır. Hizmet kapsamına göre satış, gider, vergi ve kârlılık verileri dönemsel olarak değerlendirilebilir.

E-Ticaret Muhasebe Ücretleri Nasıl Belirlenir?

E-ticaret muhasebe ücreti yalnızca şirket türüne göre belirlenmez. Sipariş ve fatura sayısı, satış kanalı adedi, çalışan sayısı, yurt dışı işlemler, entegrasyon seviyesi ve istenen raporlama kapsamı hizmet yoğunluğunu etkiler.

Fiyatlandırmada özellikle aşağıdaki kriterler dikkate alınır:

• Şahıs işletmesi, limited veya anonim şirket yapısı,
• Aylık sipariş, fatura ve iade sayısı,
• Kullanılan pazaryeri ve internet sitesi sayısı,
• Banka, sanal POS ve ödeme kuruluşu adedi,
• Stok, depo ve şube yapısı,
• Yurt dışı satış ve ithalat işlemleri,
• Çalışan sayısı ve bordro ihtiyacı,
• Mutabakat, yönetim raporu ve danışmanlık kapsamı.

Net hizmet teklifi hazırlanabilmesi için mevcut satış raporlarının ve tahmini aylık işlem hacminin ön görüşmede paylaşılması gerekir.

E-Ticaret Mali Müşaviri Değişikliği

Pazaryeri kesintileri takip edilmiyor, banka hesapları satış kayıtlarıyla eşleşmiyor, e-fatura entegrasyonunda sorun yaşanıyor veya işletmenin güncel işlem hacmine uygun raporlama yapılamıyorsa mali müşavir değişikliği değerlendirilebilir.

Devir öncesinde geçmiş dönem beyannameleri, yasal defterler, pazaryeri raporları, tevkifatlar, stok kayıtları, e-belge sistemi ve bekleyen resmi işlemler kontrol edilir. Mevcut kayıtların durumu görülmeden yeni döneme ilişkin sağlıklı bir belge akışı kurulması zor olabilir.

Mali Müşavir Değişikliği İçin Yazın

İstanbul ve Türkiye Genelinde E-Ticaret Muhasebesi

SMMM Özgür Karadaş’ın ofisi Gaziosmanpaşa, İstanbul’da bulunmaktadır. İstanbul’daki e-ticaret işletmeleriyle yüz yüze görüşme yapılarak şirket, belge ve satış kanalı yapısı değerlendirilebilir.

Pazaryeri raporları, e-faturalar, banka ekstreleri ve diğer belgelerin dijital olarak paylaşılabildiği işletmelerle çevrim içi iletişim üzerinden düzenli muhasebe hizmeti yürütülebilir. Çalışma modeli, işletmenin kullandığı sistemlere ve belge yoğunluğuna göre ön görüşmede netleştirilir.

Neden SMMM Özgür Karadaş?

• E-ticaret iş modeline göre şirket ve vergi yapısı değerlendirmesi,
• Pazaryeri satış, komisyon, iade ve hakediş mutabakatı,
• Elektronik ticaret ödemelerindeki tevkifatların düzenli takibi,
• E-fatura, e-arşiv ve e-defter süreçlerinin birlikte planlanması,
• Banka, sanal POS ve ödeme kuruluşu kayıtlarının kontrolü,
• Yurt içi ve yurt dışı satış modellerine uygun belge akışı,
• İşletme sahibinin anlayabileceği açık ve planlı bilgilendirme,
• Şirket kuruluşundan devam eden muhasebe hizmetine kadar bütüncül destek,
• Türkçe ve İngilizce iletişim imkânı.