İş Kazası Bildirimi Kaç Gün İçinde Yapılır? Geç Bildirim Sonuçları

İş kazası meydana geldiğinde öncelik, yaralının sağlık ve güvenliğinin sağlanması ile yeni bir kazayı önleyecek tedbirlerin alınmasıdır. Bunun hemen ardından olay kayıt altına alınmalı, yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Sosyal Güvenlik Kurumuna yasal süresi içinde bildirilmelidir.

Hizmet akdiyle çalışan 4/a sigortalısının geçirdiği iş kazası, işveren tarafından kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK’ya bildirilir. Süre takvim günü üzerinden değil, iş günü esasına göre hesaplanır. Bildirimin geç yapılması, 2026 yılında işyerinin çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre değişen idari para cezasının yanında SGK’nın ödediği belirli tutarları işverenden tahsil etmesine de yol açabilir.

İş kazası nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre iş kazası, sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren ve Kanunda sayılan durumlardan birinde meydana gelen olaydır.

Bir olayın iş kazası sayılabileceği başlıca durumlar şunlardır:

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olaylar,
• İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle gerçekleşen olaylar,
• Çalışanın işveren tarafından görevle işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi sırasında yaşanan olaylar,
• Emziren kadın çalışanın süt izni için ayrılan zamanlarda meydana gelen olaylar,
• Çalışanın işveren tarafından sağlanan taşıtla işe götürülüp getirilmesi sırasında yaşanan olaylar,
• 4/b sigortalısının kendi adına ve hesabına yürüttüğü iş nedeniyle meydana gelen olaylar.

İş kazası yalnızca fabrika, şantiye veya üretim alanındaki ağır yaralanmalardan ibaret değildir. Ofiste düşme, işverenin görevlendirdiği yere giderken trafik kazası geçirme, işyeri servisindeki kaza veya olayın ardından sonradan ortaya çıkan ruhsal etkiler de şartlarına göre iş kazası kapsamında değerlendirilebilir.

İş kazası kaç gün içinde bildirilmelidir?

4/a kapsamında çalışan sigortalının iş kazası, işveren tarafından olayın gerçekleştiği günü izleyen üç iş günü içinde SGK’ya bildirilmelidir. Ayrıca işverenin kazayı yetkili kolluk kuvvetlerine derhal bildirme yükümlülüğü bulunur.

Sağlık kuruluşunun bildirim yükümlülüğü, işverenin bildirim yükümlülüğünün yerine geçmez. Hastane olayı SGK’ya bildirmiş olsa bile işveren kendi iş kazası bildirimini üç iş günlük süre içinde tamamlamalıdır.

Üç iş günlük süre nasıl hesaplanır?

Kazanın meydana geldiği gün süre hesabına dahil edilmez. İzleyen ilk iş günü birinci gün kabul edilir. Hafta sonları ve resmî tatiller iş günü hesabına dahil edilmez.

Tablodaki örnekler, araya resmî tatil girmediği varsayımıyla hazırlanmıştır. İdari tatillerin, işyerinin çalışma düzeninin veya özel bir uzatma kararının süreye etkisi olay özelinde değerlendirilmelidir. Bildirimin son güne bırakılmaması en güvenli yaklaşımdır.

İşveren kazayı sonradan öğrenirse süre ne zaman başlar?

Kaza, işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmişse ve işveren olayı daha sonra öğrenmişse üç iş günlük süre, olayın öğrenildiği tarihten itibaren başlayabilir. Örneğin görevli olarak başka bir şehre gönderilen çalışanın işverenin bilgisi dışında kaza geçirmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.

Öğrenme tarihi sonradan ileri sürülecekse bunun telefon kaydı, e-posta, çalışanın bildirimi, sağlık raporu veya olay tutanağı gibi somut kayıtlarla desteklenmesi önemlidir. İşverenin işyerinde gerçekleşen ve yöneticilerin gördüğü bir olay için sonradan öğrenme iddiasında bulunması yeterli olmayabilir.

İş kazasından hemen sonra ne yapılmalıdır?

1. Acil müdahaleyi sağlayın: Yaralıya ilk yardım uygulanmalı, gerektiğinde 112 aranmalı ve uygun sağlık kuruluşuna sevk sağlanmalıdır.
2. Yeni tehlikeyi durdurun: Makine, elektrik, kimyasal madde, yangın veya düşme riski devam ediyorsa alan güvenli hâle getirilmelidir.
3. Olay yerini koruyun: Yaralıya yardım ve güvenlik için zorunlu olanlar dışında deliller değiştirilmemelidir.
4. Kolluğa bildirin: Yetkili polis veya jandarma birimine derhal bilgi verilmelidir.
5. İşyeri içi kaydı oluşturun: Olayın tarihi, saati, yeri, çalışan, tanıklar ve ilk müdahale bilgileri kaydedilmelidir.
6. İş kazası tutanağını hazırlayın: Olay tahmin veya yönlendirme içermeden, görülen ve öğrenilen bilgilere dayanılarak yazılmalıdır.
7. SGK bildirimini yapın: İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi üç iş günlük süre içinde gönderilmelidir.
8. İstirahat raporunu takip edin: Rapor ve çalışılmadığına dair bildirim süreçleri ayrıca kontrol edilmelidir.
9. Kök neden incelemesi yapın: Benzer kazaların tekrarlanmaması için risk değerlendirmesi ve iş güvenliği tedbirleri güncellenmelidir.

İş kazası bildirimi nasıl yapılır?

İşverenler bildirimi elektronik ortamda SGK’nın iş kazası ve meslek hastalığı e-Bildirim uygulaması üzerinden yapabilir. Alternatif olarak SGK-032 İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu, doğrudan veya posta yoluyla ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne ya da Sosyal Güvenlik Merkezine gönderilebilir.

Elektronik hizmete e-Devlet İş Kazası ve Meslek Hastalığı e-Bildirim ekranından erişilebilir.

Elektronik bildirimde genel olarak şu bilgiler istenir:

• İşyeri sicil ve işveren bilgileri,
• Kazayı geçiren sigortalının kimlik ve çalışma bilgileri,
• Kazanın tarihi, saati ve meydana geldiği yer,
• Kazanın oluş biçimi ve nedeni,
• Yaralanmanın türü ve etkilenen vücut bölgesi,
• Çalışanın yaptığı iş ve olay sırasındaki faaliyeti,
• Varsa tanıkların bilgileri,
• Sağlık kuruluşu ve istirahat bilgileri,
• Bildirimin geç olması durumunda gecikme açıklaması.

Form gönderildikten sonra barkod, referans numarası veya gönderim çıktısı saklanmalıdır. Yalnızca formun hazırlanması yeterli değildir; bildirimin sistem tarafından başarılı olarak alındığı doğrulanmalıdır.

İş kazası tutanağında neler bulunmalıdır?

İş kazası tutanağı, SGK bildirgesinin yerine geçmez; olayın doğru ve tarafsız biçimde kayıt altına alınmasını sağlar. Tutanakta aşağıdaki bilgilere yer verilebilir:

• İşyerinin unvanı, adresi ve SGK sicil numarası,
• Kazanın tarihi, saati ve tam yeri,
• Kazalının adı, görevi, meslek kodu ve çalışma süresi,
• Olay sırasında yapılan iş, kullanılan ekipman ve çalışma koşulları,
• Olayın oluş sırasının açık anlatımı,
• İlk yardım ve sağlık kuruluşuna sevk bilgileri,
• Tanıkların adı, iletişim bilgileri ve anlatımları,
• Varsa fotoğraf, kamera kaydı, bakım kaydı ve eğitim belgesi bilgileri,
• Tutanağı hazırlayanların adı, görevi, tarih ve imzası.

Tutanak, kazalının haklarını ortadan kaldıracak veya kusuru peşinen belirleyecek şekilde hazırlanmamalıdır. “Tamamen çalışanın dikkatsizliği” gibi teknik incelemeye dayanmayan kesin ifadeler yerine olayın nasıl gerçekleştiği somut olarak anlatılmalıdır.

Hangi olaylar sıklıkla yanlışlıkla bildirilmez?

• Çalışanın işyerinde kayıp düşmesi fakat çalışmaya devam etmesi,
• Küçük bir kesik veya yanık nedeniyle yalnızca ayakta tedavi uygulanması,
• İşverenin sağladığı servis aracında yaşanan trafik kazası,
• Çalışanın görevle başka yere gönderildiği sırada yaşadığı olay,
• Süt izni sırasında meydana gelen kaza,
• Uzaktan çalışanın işin yürütümü nedeniyle yaşadığı olay,
• İlk anda belirti vermeyen fakat sonradan sağlık sorunu oluşturan olay,
• Stajyer, çırak veya intörn öğrencinin geçirdiği kaza.

Bir olayın iş kazası olup olmadığı konusunda kesin karar vermek her zaman işverenin yetkisinde değildir. Şüpheli olayın bildirilmesi, SGK’nın olayın niteliğini değerlendirmesine engel olmaz. Buna karşılık “iş kazası değildir” düşüncesiyle bildirimin hiç yapılmaması sonradan önemli yaptırımlar doğurabilir.

Uzaktan çalışmada meydana gelen olay iş kazası sayılır mı?

Evden veya başka bir yerden uzaktan çalışan kişinin yaşadığı her olay otomatik olarak iş kazası değildir. Olay ile yürütülen iş arasında bağlantı bulunması gerekir.

Çalışanın çalışma saatleri içinde işverenin verdiği görevi yürütürken yaralanması iş kazası kapsamında değerlendirilebilir. Buna karşılık tamamen özel yaşam faaliyeti sırasında meydana gelen ve işle ilgisi bulunmayan olayın sonucu farklı olabilir.

Uzaktan çalışma düzeninde çalışma yeri, saatleri, kullanılacak ekipman ve iş sağlığı güvenliği kuralları yazılı olarak belirlenmelidir. Olayın tarihi, yapılan görev, iletişim kayıtları ve tanık bilgileri süre geçmeden kayıt altına alınmalıdır.

Mesai dışında gerçekleşen olay iş kazası olabilir mi?

Bir olayın normal mesai saatleri dışında gerçekleşmesi, tek başına iş kazası sayılmasını engellemez. Çalışanın işverenin talimatıyla fazla çalışma yapması, görevli olarak başka bir yerde bulunması veya işverenin sağladığı servisle yolculuk etmesi gibi durumlarda işle bağlantı devam edebilir.

Buna karşılık çalışanın kendi aracıyla normal şekilde evinden işe gidip gelirken yaşadığı her trafik kazası, yalnızca işe gidiliyor olması nedeniyle otomatik olarak 5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası kabul edilmeyebilir. Taşıtın işverence sağlanıp sağlanmadığı ve görevlendirme bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

4/b Bağ-Kur sigortalısı iş kazasını nasıl bildirir?

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan 4/b sigortalısının iş kazası bildirimi, kendisi tarafından yapılır. Bildirim, rahatsızlığın bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonraki üç iş günü içinde gerçekleştirilmelidir. Ancak bu süre kazanın meydana geldiği tarihten itibaren bir ayı geçemez.

4/b sigortalısının bildirimi zamanında yapmaması durumunda, bildirim tarihine kadar geçen dönem için geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez. Bildirimden sonraki dönemlere ait ödenek, diğer şartların sağlanması hâlinde ödenebilir.

İş kazası bildirimi geç yapılırsa ne olur?

İş kazasının süresinde bildirilmemesi halinde birden fazla sonuç ortaya çıkabilir:

• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanabilir.
• Ceza, işyerinin çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre artırımlı hesaplanabilir.
• SGK’nın bildirim tarihine kadar sigortalıya ödediği geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilebilir.
• Kazanın işverenin kastı veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı hareketi nedeniyle meydana gelmesi durumunda SGK’nın yaptığı diğer ödemeler için ayrıca rücu riski doğabilir.
• İşverenin kayıt ve risk değerlendirmesi eksiklikleri ayrı idari yaptırımlara neden olabilir.
• Olayın sonradan denetim, hastane kaydı veya çalışan başvurusuyla ortaya çıkması inceleme riskini artırabilir.
• Çalışanın iş göremezlik, sürekli iş göremezlik veya diğer sigorta haklarının değerlendirilmesi gecikebilir.

Geç bildirim, kazanın artık bildirilemeyeceği anlamına gelmez. Süre geçmiş olsa bile olay doğru bilgilerle en kısa zamanda bildirilmeli, gecikmenin nedeni açıklanmalı ve kayıtlar mali müşavir ile iş sağlığı ve güvenliği uzmanı tarafından kontrol edilmelidir.

2026 iş kazası bildirmeme cezası ne kadar?

2026 yılında iş kazasını yasal süresi içinde bildirmeyen işverenlere uygulanacak ceza; işyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olması ile çalışan sayısına göre değişmektedir.

Tablodaki tutarlar 2026 yılı için geçerli olup her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenebilir. Uygulanacak kesin ceza; ihlalin tarihi, çalışan sayısı, işyerinin güncel NACE koduna bağlı tehlike sınıfı ve mevzuattaki artırım hükümleri üzerinden belirlenmelidir.

İş kazası raporu ile SGK bildirimi aynı işlem midir?

Hayır. Sağlık kuruluşunun istirahat raporu düzenlemesi veya vakayı iş kazası olarak kaydetmesi, işverenin SGK’ya yapması gereken iş kazası bildiriminden farklıdır.

Çalışan iş kazasını bildirmezse işverenin sorumluluğu biter mi?

Hayır. İşverenin kazayı öğrendiği veya makul şekilde öğrenebileceği durumlarda yalnızca çalışanın bilgi vermediğini ileri sürmek bildirim sorumluluğunu her zaman ortadan kaldırmaz.

Çalışanların kazayı yöneticisine, insan kaynaklarına ve iş güvenliği birimine hemen bildirmesini sağlayan açık bir işyeri prosedürü oluşturulmalıdır. Yöneticilere iletilen olayların aynı gün içinde bordro veya SGK süreçlerinden sorumlu kişiye aktarılması sağlanmalıdır.

Çalışan, işveren bildirim yapmasa bile SGK’ya başvurabilir. Sağlık kayıtları, tanık anlatımları, kamera görüntüleri ve diğer deliller üzerinden olayın iş kazası olup olmadığı sonradan araştırılabilir.

İş kazası bildirimi yapmak kusuru kabul etmek midir?

Hayır. İş kazası bildirimi, olayın yasal süresi içinde SGK’ya iletilmesidir. Bildirim yapılması, işverenin kazada tamamen kusurlu olduğunu veya çalışanın bütün iddialarını kabul ettiğini tek başına göstermez.

Kusur oranı; olayın koşulları, alınan iş güvenliği önlemleri, risk değerlendirmesi, eğitimler, ekipman kontrolleri, işveren ve çalışan davranışları ile uzman incelemeleri sonucunda belirlenir. Bildirgenin olayın gerçek oluş biçimine uygun, tarafsız ve eksiksiz hazırlanması gerekir.

Ramak kala olaylar SGK’ya bildirilir mi?

Çalışanı bedenen veya ruhen engelli hâle getiren bir sonuç doğurmayan ramak kala olay, 5510 sayılı Kanun anlamında her zaman iş kazası bildirimi gerektirmeyebilir. Ancak 6331 sayılı Kanun uyarınca işverenin işyerinde meydana gelen fakat yaralanmaya neden olmadığı hâlde işyerinin veya iş ekipmanının zarara uğrama potansiyeli bulunan olayları incelemesi ve kayıt altına alması gerekir.

Ramak kala kayıtları, risk değerlendirmesinin güncellenmesi ve gerçek bir kaza meydana gelmeden önlem alınması açısından önemlidir. Sağlık etkisinin sonradan ortaya çıkma ihtimali varsa olay yalnızca ramak kala kabul edilmemeli, tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

İş kazası sonrasında hangi kayıtlar saklanmalıdır?

• SGK e-Bildirim gönderim ve onay çıktısı,
• Polis veya jandarma tutanağı,
• İşyeri iş kazası inceleme tutanağı,
• Sağlık kuruluşu kayıtları ve istirahat raporları,
• Tanık ifadeleri ve iletişim bilgileri,
• Olay yeri fotoğrafları ve kamera görüntüleri,
• Çalışanın işe giriş bildirgesi, görev tanımı ve meslek kodu,
• İş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları,
• Risk değerlendirmesi ve acil durum planı,
• Kullanılan ekipmanın bakım ve periyodik kontrol belgeleri,
• Kişisel koruyucu donanım teslim kayıtları,
• Kaza sonrasında alınan düzeltici ve önleyici tedbirlerin kayıtları.

Kayıtlar yalnızca ceza veya uyuşmazlık durumunda savunma amacıyla değil, kazanın nedenini belirlemek ve tekrarını önlemek için de kullanılmalıdır.

İş kazası sonrasında bordro ve rapor işlemleri

İş kazası bildirimi yapıldıktan sonra çalışanın istirahat raporu, raporlu dönemde çalışıp çalışmadığı, prim ödeme gün sayısı ve bordro kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.

İş kazası sigortasından sağlanan geçici iş göremezlik ödeneğinde hastalık raporlarından farklı kurallar uygulanabilir. İş kazası halinde geçici iş göremezlik ödeneği için genel olarak belirli bir prim günü şartı aranmaz. Bununla birlikte raporun SGK kayıtlarına doğru yansıması ve işveren bildirimlerinin tamamlanması gerekir.

Bordro ve SGK İşlemleri kapsamında iş kazası bildirimi, istirahat takibi, çalışılmadığına dair bildirim, bordro ve SGK gün kontrolleri birlikte yürütülebilir.

İşverenler için iş kazası kontrol listesi

Olayın nerede gerçekleştiği, sigortalılık statüsü, işverenin öğrenme tarihi, yaralanmanın niteliği ve sağlık raporu izlenecek süreci değiştirebilir. İşletmeye özel SGK ve bordro işlemleri mali müşavir; kusur, tazminat ve hukuki uyuşmazlıklar ise iş hukuku alanında çalışan bir avukat tarafından ayrıca incelenmelidir.